poniedziałek, 31 sierpnia 2015

#3 Cudzych autorów czytacie, swoich nie znacie. Bikini Janusz L. Wiśniewski

II Wojna Światowa. Któż z nas nie zna wydarzeń które przez prawie 6 lat ogarnęły cały świat. Jutro przypada dokładnie 76 rocznica wybuchu II Wojny światowej. Są wśród nas babcie, dziadkowie, wujkowie i osoby, które przeżyły te dramatyczne wydarzenia,  które są jak blizny, nie koniecznie widoczne na ciele, ale takie które  zawsze pozostaną w ich pamięci i sercach.


O Autorze


Janusz Leon Wiśniewski      

Ur. W Toruniu. Magister fizyki, doktor informatyki i doktor habilitowany chemii. Naukowiec i pisarz, jego powieści trafiają na listy bestsellerów. Mieszka i pracuje we Frankfurcie nad Menem.


Fabuła

Historia osadzona w realiach II Wojny Światowej.  Bohaterką jest Anna Marta Bleibtreu. Młoda Niemka pochodząca z antyfaszystowskiej rodziny. Mieszka w Dreźnie, które właśnie zostało zbombardowane i doszczętnie zrujnowane. Anna jest wielbicielką fotografii, sama też robi zdjęcia, wyciąga więc  swój  aparat, który niegdyś dostała w prezencie i postanawia ten bolesny widok uwiecznić na zdjęciach.   Dochodząc do ulicy gdzie mieszkała w jej sercu pojawia się ukłucie, z rodzinnego domu zostaje tylko jedna deska. Ciężki czas wojny zabrał jej wszystko co kochała rodzinę i dom.

"Wiesz jak to jest stracić dom? Ulicę, piekarza na rogu? Wiesz,  jak to jest obrócić się do tyłu i stwierdzić, że z twojego domu została deska?! Jedna deska! Wiesz jak to jest, gdy musisz tę deskę spalić, żeby się ogrzać? Jak to jest, gdy nie wiesz, gdzie jest twoje miejsce?! Gdzie jutro położysz głowę? Czy ty to wiesz?! Wiesz, co to jest wojna? Wiesz ile wódki trzeba w siebie wlać, żeby nie słyszeć jęku matki zgarniającej ciało swojej małej córeczki, rozerwanej odłamkiem bomby? Słyszałeś kiedyś takie jęki?

Na miejscu Anna spotyka młodego chłopaka, który podaje pomocną dłoń i oferuje schron. Chłopak zabiera ją do grobowca, w którym mieszkał wśród trumien i ludzkich kości. Anna i jej nowy znajomy bardzo się do siebie zbliżają. On dla niej gra na skrzypcach, ona robi mu zdjęcia. Pewnego dnia postanawiają opuścić swój dotychczasowy "dom" i dostać się Kolonii Anna chce odnaleźć swoją ciotkę ostatnia osobę z rodziny. Niestety podczas podróży pociągiem losy Anny i jej towarzysza, którego imienia jak dotąd znać nie chciała rozdzielają się. Dziewczyna siada w pociągu znów zostając sama z bólem w sercu zaczyna płakać...

Akcja powieści ze zniszczonej przez wojnę Europy i Drezna na chwilę przenosi się do Nowego Jorku. Poznajemy tu Stanleya Bredforda, luzaka i kobieciarza, fotografa pracującego dla "New York Timesa" , który właśnie po upojnej nocy z kobietą otrzymuję nagły telefon od szefa z informacją, że zostaje wysłany do Niemiec by zrelacjonować i uwiecznić jakich spustoszeń i zniszczeń dokonała wojna, począwszy od budynków po ofiary. Gdy pewnego dnia dociera  do Kolonii i wchodzi na wieżę jednej  katedry by zrobić zdjęcia zniszczonego mostu,  spotyka tam niezwykłą dziewczynę. Właśnie tam  losy Anny i Stanleya spotykają się ze sobą.

To przypadkowe spotkanie i wspólna pasja do fotografowania  rozpocznie nowy etap w życiu Anny, w  nowym miejscu, tak oddalonym od  wojennego piekła. Lecz myślami Anna powraca do Drezna, do swoich bliskich, ciężko jej odnaleźć się w nowym świecie. Jest Niemką, co też jest dla niej trudne, świat obarcza Niemców na to co się stało.  Anna,  gardzi Hitlerem i jego ideologią, nienawidzi wojny, nie jest rasistką, a jej serce skradł pewien mały żydowski chłopiec.

"Czy oni, czytając kojarzą w jakikolwiek sposób Niemców z tych tekstów z nią? Czy myślą, że ona w jakikolwiek sposób, przez sam fakt, że jest Niemką, która niedawno stamtąd przybyła, przyczyniła się do tego albo tylko swoim milczeniem dała przyzwolenie? Czy wina w ich mniemaniu spada na wszystkich Niemców, czy tylko na tych anonimowych, tych których nie spotyka się oko w oko, twarzą w twarz na korytarzu, na ulicy, w restauracji, czy w parku? Czy ona powinna za to wszystko przepraszać? Nie tylko teraz, ale przez całe życie? Czy całe życie będzie naznaczona winą? O tym także myślała, nie mogąc zasnąć tamtej nocy".  (str.324)

Postać Anny Marty Bleibtreu jest bardzo charakterystyczna, tajemnicza, ale też bezpośrednia o bardzo dobrym sercu, złamanym przez stratę bliskich, przez wojnę. Spokojna, ale też nieprzewidywalna, bezbronna, twarda a zarazem krucha, płacząca i uśmiechnięta. Niemka, która zupełnie wyróżnia się od innych rodaków, swoich zachowaniem, myśleniem i osobowością.

Bikini to przede wszystkim powieść historyczna,  pokazująca okrutność wojny, śmierć, ból i strach, niepokój i  nadzieję o lepsze jutro, ale jest to też powieść o  szukaniu bliskości, zaufania i miłości. Autor w filozoficzny sposób przedstawia obraz wojny i nasuwa pytania,  kto, dlaczego i jakim prawem był odpowiedzialny za tak okrutne zdarzenia, pozbawiające życia miliony ludzi. Powieść, która odciska swe piętno i przypomina czytelnikowi jakie zło człowiek potrafi wyrządzić człowiekowi. Powieść nakłania do chwili refleksji, zapada w pamięć i nie można przejść obok niej obojętnie.


Moja opinia

Janusza Leona Wiśniewskiego pierwszy raz miałam okazję czytać. Zaciekawił mnie tytuł i sama okładka, ciemne tło a na nim napis w tle piękna plaża, czysto krystaliczna, lazurowa woda, pomyślałam w sam raz na wakacje. Jednak jej wnętrze okazało się być szare, pełne popiołu, zgliszczy i dymu. Historia młodej Niemki całkowicie mnie pochłonęła, i bardzo polubiłam Annę, nie raz miałam ochotę ją przytulić, uspokoić, chociaż bólu i przeżyć jakich doświadczyła nie potrafię sobie wyobrazić. Lubię takie powieści historyczne, autentyczne wydarzenia wywołują jeszcze większą lawinę emocji, nie raz ocierałam łzę.
Bikini to powieść tak piękna i cudowna o życiu i śmierci o miłości i nienawiści o pomocy i dobroci by zacząć, a przynajmniej spróbować żyć na nowo, wprowadza w głęboką  nostalgię.  Zdecydowanie najlepsza powieść jaką ostatnio czytałam.


Tak na koniec odnośnie tytułu

 Bikini - Atol w archipelagu wysp Marshalla ma on powierzchnię ok 6 km2 i składa się z 36 wysepek, które otaczają lagunę o powierzchni 594km2 (Wikipedia)

Informacje:
Autor: Janusz Leon Wiśniewski
Zdjęcia wewnątrz książki: Corbis, Flash Press Media, East News
Rok Wydania: 2009
Wydawnictwo: Świat Książki
Kategoria: Literatura współczesna
Liczba stron: 431
Moja ocena: 10/10